Antwerpen
Algemeen
Antwerpen, gelegen aan de Schelde in België, is een stad die bekend staat om zijn levendige cultuur en rijke geschiedenis. De Frans benaming is Anvers. De stad met ongeveer 600.000 inwoners is de hoofdstad van de provincie Antwerpen en de tweede grootste stad van het land. De stad is beroemd om zijn mode, diamanthandel en kunst. De toren van de Antwerpse O.L.V.-kathedraal is met een hoogte 124 meter het allerhoogste belfort van alle Belforten, waarvan er vele, in zowel België als Frankrijk, op de UNESCO Werelderfgoedlijst staan. Ook het stadhuis valt onder die UNESCO inschrijving. De Grote Markt, waar het stadhuis staat, behoort tot de mooiste pleinen ter wereld.
Geschiedenis
De stad, die al bestaat sinds de Romeinse tijd, kent een lange historie als belangrijk handelscentrum en is bekend om de diamentenhandel en zijn haven, de op één na grootste haven van Europa. Jaarlijks bezoeken meer dan 4 miljoen toeristen de stad, die ook Scheldestad en Diamantstad wordt genoemd.
Antwerpen ontleent zijn naam aan een verhaal: de legendarische Romeinse soldaat, Silvius Brabo, doodde de reus Duoon Antigoon, hakte zijn hand af, en smeet deze in de Schelde, ongeveer zoals hij eerder had gedaan met onwillige belastingbetalers. De beroemde Brabofontein op de Grote Markt geeft dit historische moment weer. Door Antigoons hand te gooien ('Hand-werpen') zou de naam Antwerpen zijn ontstaan.
De meer dan tweehonderd jaar durende blokkade van de Schelde tijdens de Spaanse overheersing leidde stagnatie in na lange bloei. De blokkade - van eind 16e tot en met eind 18e eeuw (van 1585 tot 1792) - maakte dat Amsterdam de rol van Antwerpen als belangrijkste stapelmarkt van Europa overnam. Dit was de start van de Nederlandse 'Gouden Eeuw'.
Foto's
Bekijk hieronder de foto's van mijn laatste dagbezoek.
Bekijk hieronder de foto's van mijn dagbezoek aan onder andere De Diamant en Het Eilandje.
Bekijk hieronder de foto's van mijn dagbezoek aan onder andere het Rubenshuis en de Sint-Annatunnel.
Hieronder zie je de rest van de foto's van mijn vele eerdere bezoeken aan de stad.
Weetjes
1. Antwerpen is beroemd om zijn diamantenhandel en herbergt de grootste diamantbeurs ter wereld.
2. De stad is de thuisbasis van de beroemde schilder Pieter Paul Rubens, wiens huis nu een museum is.
3. Antwerpen heeft het grootste station van België, het Centraal Station, dat wordt beschouwd als een van de mooiste stations ter wereld.
4. De stad is bekend om zijn mode-industrie, met talrijke ontwerpers en mode-evenementen.
5. Antwerpen is een van de oudste havensteden ter wereld en speelt nog steeds een cruciale rol in de wereldhandel.
6. Het Stadhuis van Antwerpen is een UNESCO Werelderfgoed.
7. De stad heeft een beroemde dierentuin, die in 1843 werd geopend en een van de oudste van Europa is.
8. Antwerpen heeft de grootste collectie van de Vlaamse schilderkunst, waaronder werken van Rubens en Van Dyck.
9. De stad heeft een bloeiende gastronomische scène, met diverse Michelin-sterrenrestaurants.
10. Het MAS (Museum aan de Stroom) biedt een panoramisch uitzicht over de stad en de haven.
Veiligheid
Antwerpen is over het algemeen een veilige stad, maar zoals in elke grote stad kunnen er veiligheidsrisico’s zijn. Het is belangrijk om op drukke plaatsen alert te blijven, vooral in toeristische gebieden. De stad heeft een goed functionerend politiemacht en biedt uitgebreide informatie over veiligheid en hulpdiensten. Het is ook aanbevolen om ’s nachts goed op je spullen te letten en openbare transportmiddelen te gebruiken voor langere afstanden.
In Antwerpen moet je extra opletten in de wijk Borgerhout, in en rond het Centraal Station, in de Diamantwijk, op de Keyserlei en de Meir, in het Schipperskwartier en rond het Stadspark. Wees extra alert bij geldopnames in de buurt van het station, vermijd het noordelijke deel van het Stadspark na donker en zorg dat je tas stevig vastzit in drukke winkelstraten.
Op de rosse buurt en de Chinese wijk na, heb ik er in het centrum altijd een veilig gevoel gehad. Behalve voor Zurenborg hoef je het centrum als toerist ook eigenlijk niet uit. Gelukkig wordt de stad in algeheel opzicht steeds veiliger: zoals in onderstaande figuur is te zien is het aantal gewapende overvallen in het laatste decennium aanzienlijk afgenomen en is het nu niet meer zoals vóór 2010 het geval was, na Luik en Charleroi de gevaarlijkste stad van België. Maar waarom zou je immers het risico nemen dat je ergens loopt en je camera daar geen overuren draait, omdat je alleen maar bent omgeven door architectonisch niet zo interessante flats, zoals je die bijvoorbeeld vindt in probleemwijk Kiel, terwijl er elders zoveel moois is te aanschouwen. En vergeet niet dat je nog steeds in van de meest criminele steden van België bent.
Meer over Antwerpen
Laat dit je echter niet weerhouden om de stad te bezoeken om de prachtige architectuur te bekijken die de stad rijk is, in bijna alle bouwstijlen die je kunt bedenken; op of rond de Grote Markt een biertje te drinken van Stadsbrouwerij de Koninck; Europa's oudste dierentuin te bezoeken; uitgebreid te lunchen in het stadspark of in Het Zuid en te flaneren door de mooie straten met als paradepaartje de Meir, dé winkelstraat van de stad en naar mijn mening een van de mooiste straten van Europa, naast de Parijse boulevards, de Unter den Linden in Berlijn en de Gran Via in Madrid.
Het is vrijwel onmogelijk om alles in één dag te kunnen zien, want de afstanden in de stad zijn enorm. Beter is om het Eilandje (o.a. Museum aan de Stroom met een mooi en gratis uitzicht vanaf de bovenste verdieping), het Zuid (o.a. Museum voor Schone Kunsten, zie foto hieronder) en Zurenborg (Cogels Osylei) op verschillende dagen te bezoeken, bijvoorbeeld in combinatie met één of een paar attracties in het centrum per dag, zoals de O.L.V. Kathedraal, het Rubenshuis en Het Steen.
Ook is een langer verblijf aan de stad aan te raden omdat het gewoon een heel leuke en gezellige stad is en er ook in de buurt veel interessants is te zien.
De volgende zin zou je dan ook niet snel geloven. Als veelvuldig terugkerend bezoeker klinkt het misschien wat gek, maar persoonlijk vind ik het in zijn geheel genomen geen mooie stad. Wel vind ik sommige straten prachtig, met de Meir en de Cogels Osylei voorop, alsmede de vele grootse, historische bezienswaardigheden die de stad rijk is.
Het stadhuis in renaissancestijl en het 13e eeuwse, gotische Steen, het kasteel, zien er helaas niet meer uit als voorheen: vlaggen die die staken uit de voorgevel (zie foto helemaal bovenaan) zijn weggehaald respectievelijk een afschuwelijke moderne aanbouw is toegevoegd aan het oudst bewaarde gebouw van de stad ten behoeve van een nieuwe toegangsroute voor cruisetoeristen naar de binnenstad. Deze ontwikkelingen hebben deze voorheen fraaie monumenten op zijn zachtst gezegd geen goed gedaan. Iets typisch Belgisch? Ik weet het niet, maar probeer maar eens een Antwerpenaar te vinden die daar anders over denkt. Dat zal je meer tijd kosten, dan van Het Eilandje naar Het Zuid, en om dan via het Sint-Annastrand op de Linkeroever naar de Art-Nouveauwijk Zurenborg te lopen. Kijk maar op de kaart bovenaan om een inschatting te kunnen maken van de enorme platpoten die je daaraan over zult houden. Bespaar je de moeite. Neem beter een huurstep.
In Antwerpen is zowel oude als moderne bouwkunst te zien (zie foto's hieronder): het Gerechtsgebouw, in de volksmond: Vlinderpaleis aan de Bolivarplaats, de bij de haven gelegen 'Diamant', die glinstert in het zonlicht, van de wereldberoemde architect Zaha Hadid, en, niet te vergeten, het zeer indrukwekkende station.
Bezienswaardigheden
Antwerpen herbergt een schat aan historische monumenten die de rijke ontwikkeling van de stad door de eeuwen heen markeren. Hieronder volgt een overzicht van enkele iconische bouwwerken en monumenten, ingedeeld per periode.
Het Steen
Het 13e eeuwse Steen is het oudste bewaard gebleven gebouw van de stad, oorspronkelijk gebouwd als een burcht ter verdediging van de Schelde.
Vleeshuis
Het Vleeshuis uit begin 16e eeuw is een van de oudste openbare gebouwen van Antwerpen.
O.L.V.-kathedraal
De O.L.V.-kathedraal (14e-16e eeuw) is een meesterwerk van Gotische architectuur. De Groenplaats, Handschoenmarkt en de Grote Markt omringen de hoogste kerktoren van België.
Grote Markt
De Brabofontein is niet te missen op de 16e eeuwse Grote Markt (zie header), waar ook het stadhuis is te vinden en gildehuizen in renaissance en barokke stijl.
Carolus-Borromeüskerk
De 17e eeuwse barokke Carolus Borromëuskerk op het Hendrik Conscienceplein.
Museum voor Schone Kunsten
Het Museum voor Schone Kunsten op de Dageraadplaats (1890) met zijn neoclassicistische exterieur is het bekendste gebouw in Het Zuid.
De Zoo
De dierentuin werd geopend op 21 juli 1843, waarmee het een van de oudste dierentuinen ter wereld en de oudste van België is. Er is veel aandacht besteed aan de architectuur.
Antwerpen Centraal (19e-20e eeuw)
Dit station, vaak omschreven als een "spoorwegkathedraal", werd tussen 1899 en 1905 gerealiseerd en weerspiegelt de toenmalige economische welvaart.
"Vlinderpaleis"
Het hightech Gerechtsgebouw van architect Richard Rogers is een nieuwe monumentale blikvanger in de stad sinds 2006.
Chinese Poort
De Chinese poort, bekend als de Pagodepoort, werd grotendeels in China vervaardigd en in delen verscheept naar Antwerpen, waar Chinese arbeiders hem ter plaatse assembleerden met ornamenten, verf en goudfolie. Bouw startte medio 2010 na jaren vertraging door protesten van een lokale winkelier
"De Diamant"
Het zeer indrukwekkende futuristische Havenhuis van Zaha Hidad, ook wel 'De Diamant".
Excursies
Mogelijke excursies in de omgeving zijn:
De fortengordel en kastelen rondom de stad, o.a. Fort Stabroek.
Fort Breendonk (voormalig concentratiekamp) - zie desbetreffende pagina.
Herentals (belfort) - zie desbetreffende pagina.
Lier (begijnhof, stadhuis met belfort en oude stad) - zie desbetreffende pagina.
Mechelen (stadhuis met belfort, oude stad, Zoo Planckendael) - zie desbetreffende pagina.
Sint-Niklaas (stadhuis) - zie desbetreffende pagina.
Turnhout (kasteel: Huis van de Hertogen van Brabant, begijnhof) - zie desbetreffende pagina.
Bronnen
- Antwerpse Stadsgidsen. (2023, oktober 1). Het Vlinderpaleis. Geraadpleegd op 1 oktober 2023.
- Belgische Federale Politie. (2023, september 30). Criminele Figuren. Geraadpleegd op 30 september 2023.
- Capitool. (z.j.). Capitool België. Geraadpleegd op 30 januari 2025.
- Goegebeur, R. (2009). Antwerpen, de stad en haar geschiedenis. Tielt: Lannoo.
- Groeninge, R. (2014). Antwerpse architectuur van de 19de en 20ste eeuw. Antwerpen: Stad Antwerpen.
- Haas, S. (2018). Steden in België: een geschiedenis van Antwerpen. Leuven: Universitas Press.
- Van der Meeren, T. (2015). Cultuur en samenleving in Antwerpen. Antwerpen: Maatschappij der Wetenschappen.
- Zwart, A. (2012). De Antwerpse haven en haar invloed op de stadsgeschiedenis. Amsterdam: Academisch Boekcentrum.
De tekst is deels gegenereerd met behulp van ChatGPT, een AI-taalmodel van OpenAI.