Paderborn

Algemeen

Paderborn is een historische stad in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, gelegen aan de rivier de Pader, die uit meer dan tweehonderd bronnen in het stadscentrum ontspringt. De stad fungeert als zetel van een aartsbisdom en huisvest een technisch georiënteerde universiteit. Paderborn heeft ongeveer 152.000 inwoners en staat bekend om haar goed bewaarde historische architectuur, de combinatie van religieus erfgoed met moderne technologie-industrie en de overvloed aan waterbronnen in de binnenstad.

Geschiedenis

De eerste schriftelijke vermelding van Paderborn dateert van 777, toen Karel de Grote er een rijksvergadering hield in zijn koningspalts. In 799 vond de historische ontmoeting met paus Leo III plaats, voorafgaand aan de kroning van Karel tot keizer. Het bisdom Paderborn werd gesticht in 805 en in 836 werden de relieken van de heilige Liborius overgebracht vanuit Le Mans. In 1295 trad de stad toe tot het Hanzeverbond. In 1614 werd de eerste universiteit opgericht, die in 1818 werd gesloten en in 1972 in moderne vorm heropgericht. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Paderborn in 1944‑1945 grotendeels verwoest door geallieerde bombardementen, waarna de stad herbouw volgde. In 1975 verkreeg Paderborn de status van grote stad na gemeentelijke herindelingen.

Foto's

Bekijk hieronder de foto's van Paderborn.

(1 / 3)
1
2
3

Bekijk hieronder het net buiten Paderborn gelegen Schloss Neuhaus.

Weetjes

1. De rivier Pader is met een lengte van ongeveer vier kilometer een van de kortste rivieren van Duitsland en ontspringt uit meer dan tweehonderd bronnen midden in de stad.

2. De relieken van de heilige Liborius werden in 836 van Le Mans naar Paderborn overgebracht, wat de basis legde voor de oudste stedenband van Europa.

3. Paderborn trad in 1295 toe tot de Hanze, al nam de stad aanvankelijk niet actief deel aan het bondgenootschap.

4. Bisschop Meinwerk, die in 1009 bisschop werd, staat bekend als de tweede stichter van het bisdom Paderborn vanwege zijn intensieve bouwactiviteiten.

5. De barokke Bartholomäuskapelle dateert uit de elfde eeuw en wordt beschouwd als een van de oudste hallenkerken van Duitsland.

6. In het Heinz Nixdorf MuseumsForum staat ’s werelds grootste computermuseum met een uitgebreide collectie over de geschiedenis van de informatietechnologie.

7. De Drie Hazen in de Dom vormen een beroemd symbolisch raamwerk van drie hazekoppen met slechts drie oren die elkaar in een oneindige cirkel achtervolgen.

8. Het jaarlijkse Libori-festival eind juli behoort tot de oudste en grootste volksfeesten van Duitsland en trekt honderdduizenden bezoekers.

9. De universiteit van Paderborn telt ruim twintigduizend studenten en kent sterke onderzoeksfaculteiten op het gebied van informatica en elektrotechniek.

10. De stad herbergt belangrijke industriële bedrijven zoals Benteler in de metaalsector en Claas in de landbouwmachinebouw.

Veiligheid

Paderborn kent een veilig woon- en leefklimaat dat vergelijkbaar is met andere middelgrote Duitse steden. De stad beschikt over een goed ontwikkelde infrastructuur en sociale voorzieningen die bijdragen aan een stabiele sociale omgeving. Sinds 1998 werken gemeente en politie intensief samen binnen het Büro für Ordnung, Schutz und Sicherheit, wat zorgt voor een gecoördineerde aanpak van overlast en criminaliteit. In de binnenstad, met name rond de Westernmauer en Brückengasse, patrouilleren gemengde teams van stadswachten en politie, vooral in de avonduren, om de veiligheid te waarborgen. Gebieden zoals rond de Herz-Jesu-Kirche zijn na gerichte maatregelen geen structurele probleemlocaties meer. Het risico om slachtoffer te worden van een strafbaar feit ligt lager dan het gemiddelde in Noordrijn-Westfalen.

Bronnen

Balzer, M. (2015). Bischof und Stadt im frühen Mittelalter: Das Beispiel Paderborn. In Westfälische Zeitschrift, Band 165, 9-34.
Brakensiek, S. (2017). Fürstbischöfliche Residenz und Hansestadt: Paderborn im späten Mittelalter. In Hansische Geschichtsblätter, Band 135, 45-72.
Deutsche Digitale Bibliothek. (2025). Stadt Paderborn / Urkunden (Bestand). Geraadpleegd in 2025.
Deutscher Städtetag. (2023). Kommunale Kriminalprävention in nordrhein-westfälischen Großstädten. Berlin: Deutscher Städtetag.
Encyclopedia Britannica. (2024). Paderborn. Geraadpleegd in 2025.
Freitag, W. (2018). Westfalen: Geschichte eines Landes, seiner Städte und Regionen in Mittelalter und Früher Neuzeit. Münster: Aschendorff Verlag.
Gechter, M. (2016). Kaiserpfalz und Bischofssitz: Die Archäologie des mittelalterlichen Paderborn. In Archäologie in Ostwestfalen, Band 12, 23-38.
Hengst, K. (2014). Kirchliche Institutionen und städtische Gesellschaft in Paderborn (17.-18. Jahrhundert). Paderborn: Bonifatius Verlag.
Kroker, M., & Spiong, S. (2021). Klöster, Kurien und Kaufmannshäuser: 25 Jahre Stadtarchäologie Paderborn. Paderborn: Brill, Wilhelm Fink.
Landesarchiv Nordrhein-Westfalen. (2023). Findbuch zum Bestand Fürstbistum Paderborn: Urkunden. Münster: Landesarchiv NRW.
Landesbetrieb Information und Technik Nordrhein-Westfalen. (2024). Statistische Daten für den Kreis Paderborn. Düsseldorf: IT.NRW.
Lübke, N., Mutterlose, J., Börste, N., & Kaplan, U. (2018). A micropalaeontologically based provenance analysis of masonry and floor tiles from the medieval cathedral of Paderborn (northern Germany). Archaeometry, 60(6), 1170-1183.
Paderborn Marketing GmbH. (2025). Paderborn entdecken: Sehenswürdigkeiten und Stadtgeschichte. Geraadpleegd in 2025.
Polizei Nordrhein-Westfalen. (2023). Polizeiliche Kriminalstatistik 2022: Kreispolizeibehörde Paderborn. Düsseldorf: Ministerium des Innern NRW.
Richter, M. (2019). Wiederaufbau nach 1945: Die Neugestaltung der Paderborner Innenstadt. Paderborn: Stadtarchiv Paderborn.
Schäfer, A. (2020). Die Hanse und Westfalen: Netzwerke und Handelsbeziehungen im Mittelalter. Köln: Böhlau Verlag.
Stadt Paderborn. (2025). Volles Vertrauen in B.O.S.S.-Wache und Polizei. Geraadpleegd in 2025.
Stadt Paderborn. (2024). Statistisches Jahrbuch der Stadt Paderborn 2023. Paderborn: Amt für Öffentlichkeitsarbeit und Stadtmarketing.
Universität Paderborn. (2025). Collection Regional Literature. Geraadpleegd in 2025.
Westfalen-Blatt. (2025). Nur eine starke Polizeipräsenz hilft. Westfalen-Blatt, 15 maart 2025.
Wunschhofer, J. (2023). Getting a Prebend in the Cathedral Chapter of Paderborn in the 15th and 16th Century. In Secular Canons in Medieval Europe, 69-85.